Ψυχολογία

Αποκωδικοποιήστε το κλάμα του

Το κλάμα είναι πάντα ένα σημάδι ότι το μωρό χρειάζεται ...

Το μωρό δεν μπορεί να κλάψει διαφορετικά κάθε φορά που θέλει να εκφράσει μία διαφορετική ανάγκη, όπως ...

περισσότερα...

Συναισθηματική Εξέλιξη

Προς το τέλος του πρώτου χρόνου το παιδί είναι για πρώτη φορά σε θέση να συνειδητοποιήσει τη διαφορά μεταξύ του οικείου και του ξένου. Έτσι, ανάλογα με τις περιστάσεις, άλλοτε είναι χαρούμενο, εξωστρεφές, δραστήριο και άλλοτε ντροπαλό, μαζεμένο, φοβισμένο. 
Μη σας κάνει εντύπωση αν το μωρό, που όταν ήταν 3 - 4 μηνών γελούσε σε όλους και πήγαινε ευχαρίστως από αγκαλιά σε αγκαλιά, τώρα μαζεύεται ή φοβάται όταν αντιμετωπίζει ξένους. Μπορεί να κρύβεται ή να βάζει τα κλάματα ακόμη και με γνωστούς ανθρώπους αν το πλησιάσουν απότομα.

Καθώς μαθαίνει ότι κάθε αντικείμενο είναι μοναδικό και συγκεκριμένο, ανακαλύπτει ότι και η δική σας ύπαρξη είναι μοναδική και συγκεκριμένη. Έχοντας δε μάθει ότι τα αντικείμενα υπάρχουν ακόμη και όταν δεν τα βλέπουμε, η απουσία σας το αναστατώνει, επειδή ξέρει ότι κάπου βρίσκεστε, αλλά εκείνο δεν σας βλέπει. Η αγωνία του μεγαλώνει επειδή δεν έχει συναίσθηση του χρόνου και δεν μπορεί να ξέρει πότε ή αν θα ξαναγυρίσετε. Αφήνοντάς το με κάποιον άλλο μπορεί να σπαράξει στο κλάμα. Μπορεί όταν το βάζετε για ύπνο να μη σας αφήνει να φύγετε από κοντά του και αν ξυπνήσει να σας ψάχνει. Η προσκόλληση αυτή κορυφώνεται, συνήθως, μεταξύ 10ου - 18ου μήνα. Δεν είναι αφύσικη, αφού για το παιδί είστε το πιο κοντινό και αγαπημένο πρόσωπο. Ώρες ώρες, όμως, μπορεί να καταντά αφόρητο να μην μπορείτε να απομακρυνθείτε χωρίς να γίνει χαλασμός και να νιώθετε ενοχές που εξαιτίας σας υποφέρει. Αργότερα θα είναι πιο εύκολος ο αποχωρισμός, όταν αναπτυχθεί περισσότερο η μνήμη του και μπορεί να θυμάται και να περιμένει την επιστροφή σας.
 
Τι μπορείτε να δοκιμάσετε για να αμβλύνετε την αναστάτωση που προκαλεί η απουσία σας:
Κανονίστε την αναχώρησή σας αφού το ταΐσετε και το αλλάξετε. Αν είναι άρρωστο, φροντίστε να μείνετε μαζί του όσο το δυνατόν περισσότερο. Ένα μωρό κουρασμένο, πεινασμένο ή αδιάθετο αντιδρά, συνήθως, περισσότερο όταν φεύγετε από κοντά του.
Φύγετε αθόρυβα αλλά όχι κρυφά. Βάλτε το άτομο που θα μείνει με το μωρό να το απασχολήσει με κάτι, πείτε αντίο και φύγετε αμέσως.
 
Μη σας πτοήσει το κλάμα του. Κλαίει όσο σας βλέπει για να εκβιάσει την παραμονή σας. Σε λίγο θα σταματήσει και θα ασχοληθεί με το άτομο που είναι μαζί του.
Δώστε του την ευκαιρία να συνηθίσει τον αποχωρισμό μέσα στο σπίτι. Αν μπουσουλίσει στο άλλο δωμάτιο (όπου, βέβαια, έχετε πάρει όλα τα μέτρα ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος), περιμένετε 1 - 2 λεπτά προτού τρέξετε κοντά του. Όταν πρέπει εσείς να πάτε σε άλλο δωμάτιο, πείτε του ότι φεύγετε και θα γυρίσετε σε λίγο. Αν διαμαρτύρεται, φωνάξτε το να έρθει κοντά σας αντί να ξαναγυρίσετε εσείς. Έτσι θα μάθει σιγά - σιγά ότι δεν είναι και τόσο τρομερό να λείψετε για λίγο, αφού θα ξαναγυρίσετε.
 
Όταν πρόκειται να αφήσετε το μωρό σε άλλο χώρο και όχι στο δικό του, μείνετε για λίγο μαζί του για να εξοικειωθεί με το καινούργιο περιβάλλον. Φεύγοντας διαβεβαιώστε το ότι θα ξαναγυρίσετε σε λίγο.
Μπορεί, επίσης, να χρειαστεί να αφήνετε συστηματικά το παιδί με ένα άλλο πρόσωπο για ορισμένες ώρες. Φροντίστε, αν είναι δυνατόν, να είναι σταθερά το ίδιο πρόσωπο και να έρχεται εκείνο στο χώρο του παιδιού αντί να αλλάζει το παιδί περιβάλλον. Αφιερώστε λίγο χρόνο για μερικές ημέρες, ώστε να συνηθίσει το παιδί το νέο πρόσωπο, προτού το αφήσετε μόνο μαζί του. Στην πρώτη συνάντηση κουβεντιάστε μαζί του κρατώντας το παιδί στην αγκαλιά σας. Καλό είναι να μην ανταλλάξουν βλέμματα μέχρις ότου βεβαιωθείτε ότι το μωρό παραμένει ήρεμο, ασχολείται με τον εαυτό του ή παρατηρεί το νέο πρόσωπο. Μετά, έχοντας πάντα το μωρό στην αγκαλιά σας, πείτε στο άλλο πρόσωπο να του μιλήσει, χωρίς ακόμη να το πλησιάσει ή να το αγγίξει. Αν το παιδί δείχνει να νοιώθει άνετα, αφήστε το στο πάτωμα, απέναντι από το άλλο πρόσωπο, με ένα αγαπημένο του παιχνιδάκι. Ο άλλος πλησιάζει αργά και παίζει με το παιχνίδι. Η ατμόσφαιρα ζεσταίνεται και εσείς σιγά σιγά βγαίνετε από το δωμάτιο.
 
Συνήθως η γνωριμία εξελίσσεται ευνοϊκά.
Μια ανάλογη διαδικασία μπορεί να είναι απαραίτητη ακόμη και με συγγενείς ή επισκέπτες που το παιδί δεν βλέπει κάθε μέρα. Η εγκαρδιότητα που δείχνουν οι μεγάλοι πλησιάζοντας το μωρό με φωνές, μορφασμούς και επιφωνήματα, πιάνοντάς το ή, ακόμη χειρότερα, προσπαθώντας να το πάρουν από τη μητέρα του είναι πιθανό να το τρομάξει. Εξηγείστε τους ότι οι καλές τους προθέσεις θα έχουν καλύτερο αποτέλεσμα αν το μωρό εξοικειωθεί σιγά σιγά, ώστε να μείνουν όλοι ευχαριστημένοι.
 
Εγώ είμαι… εγώ
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο στην εξέλιξή του είναι ότι αρχίζει να αποκτά επίγνωση της δικής του οντότητας. Για σας ήταν από την αρχή αυτονόητο ότι είναι ένα ξεχωριστό πλάσμα με το δικό του χαρακτήρα και τη δική του ιδιοσυγκρασία. Εκείνο, όμως, δεν ένοιωθε τον εαυτό του ως αυτόνομη ύπαρξη, αλλά ταυτισμένη με σας. Δείτε την αντίδρασή του μπροστά στον καθρέφτη. Μέχρι τον 8ο μήνα ο καθρέφτης ήταν άλλο ένα ενδιαφέρον παιχνίδι, μια μαγική επιφάνεια με φώτα, σκιές, χρώματα και κάποιο πρόσωπο. Τώρα αντιλαμβάνεται ότι αυτό το πρόσωπο είναι το δικό του και κάνει κινήσεις (πιάνει τη μύτη του, τραβά τα μαλλιά του) για να τις δει να επαναλαμβάνονται στο είδωλό του. Ενισχύστε την αίσθηση της ατομικότητάς του κοιτάζοντας μαζί στον καθρέφτη, αγγίζοντας τα μέλη του σώματός του και λέγοντας «Αυτή είναι η μύτη του Γιώργου», «Αυτό είναι το αυτί της Ελένης», για να απαντήσει αργότερα στην ερώτηση «Πού είναι η μύτη του Γιώργου;» δείχνοντας σωστά το είδωλό του.
 
Αρχίζει να έχει «ιδιοτροπίες»
Στην ηλικία αυτή πολλά παιδιά αρχίζουν να επιβάλλουν τις «ιδιοτροπίες» τους επιμένοντας σ’ αυτό που θέλουν και αρνούμενα να συμμορφωθούν σ’ αυτό που τους επιβάλλεται. Κάντε υπομονή, δείξτε ψυχραιμία και ευελιξία (εκτός από συγκεκριμένες απαγορεύσεις που έχουν σχέση με την ασφάλειά του) και ετοιμασθείτε για το παιχνίδι της εξουσίας που θα ακολουθήσει σε λίγο καιρό.
Είναι αρκετά συχνές οι περιπτώσεις που το παιδί εκδηλώνει φόβο για συγκεκριμένα πράγματα, όπως το σκοτάδι, ο θόρυβος της ηλεκτρικής σκούπας, ο συναγερμός του αυτοκινήτου. Δεν μπορείτε στη φάση αυτή να χρησιμοποιήσετε τη λογική για να του δείξετε ότι οι φόβοι του είναι αβάσιμοι. Αφήστε λίγο φως στο δωμάτιό του τη νύχτα, μη χρησιμοποιείτε την ηλεκτρική σκούπα όταν είναι εκεί, μην το αφήνετε μόνο του να ξεπεράσει το φόβο του. Πάρτε το κοντά σας, παρηγορείστε το, εξηγείστε του την προέλευση του «τρομακτικού» θορύβου και μείνετε ήρεμη, ώστε να καταλάβει ότι εσείς δεν φοβόσαστε. Σιγά σιγά θα ξεπεράσει τους φόβους αυτούς και θα του αρκεί απλώς και μόνο να στρέψει το βλέμμα του σε σας για να νοιώσει σιγουριά.
 
Εκτός από τη δική σας συνδρομή στη διαδικασία ωρίμανσης και μετάβασης από την πλήρη εξάρτηση στην εδραίωση της ατομικότητας, μπορεί να βοηθήσει και ένα συγκεκριμένο αντικείμενο με το οποίο το παιδί αποκτά ξεχωριστή συναισθηματική σχέση. Το αντικείμενο αυτό μπορεί να είναι ένα παιχνίδι, μια κουβέρτα, ένα μαξιλαράκι ή οτιδήποτε άλλο, συνήθως μαλακό, ζεστό και ευχάριστο στην αφή. Κρατώντας το θα αποκοιμηθεί πιο εύκολα, θα βρει κουράγιο όταν είναι φοβισμένο και παρηγοριά όταν λείπετε, θα νοιώσει τη σιγουριά ότι όλα είναι όπως πριν, όταν το πρωί ξυπνήσει και το έχει δίπλα του. Μη διανοηθείτε να του αλλάξετε το ταλαίπωρο λαγουδάκι που έμεινε με ένα μάτι και μισό αυτί ή το μαξιλάρι που το σέρνει πίσω του και έχει λιώσει! Για να μην έχετε δράματα, φροντίστε να έχετε δύο πανομοιότυπα αντικείμενα ώστε να μπορείτε, τουλάχιστον, να τα πλένετε εναλλάξ χωρίς να γίνεται αισθητή η απουσία τους.
 
Όλα όσα αναφέρθηκαν παραπάνω σχετικά με τη συναισθηματική εξέλιξη του παιδιού ίσως φαίνονται πολύπλοκα και σας δημιουργούν άγχος μήπως κάπου κάνετε λάθος αντιμετωπίζοντας το παιδί σας. Μην ξεχνάτε, όμως, ότι οι αναλύσεις και τα συμπεράσματα αυτά είναι προϊόντα της γνώσης και της πείρας των ενηλίκων σε μια προσπάθεια να καταλάβουμε καλύτερα το παιδί και τις ανάγκες του. Η αμεσότητα της καθημερινής ζωής δεν υπαγορεύεται από ταξινομήσεις και συστήματα. Αφήστε χώρο για το ένστικτο, τον αυθορμητισμό και την κοινή λογική. Χρησιμοποιείστε τις συμβουλές και τις προτάσεις που δίνονται σαν βοηθήματα και όχι σαν αυστηρό νόμο. Ελέγξτε τον εαυτό σας και μη προβάλλετε τις ανασφάλειες ή τα απωθημένα σας στο παιδί. Η υπερπροστατευτικότητα δεν θα το βοηθήσει. Σεβαστείτε την ατομικότητα του παιδιού για να το βοηθήσετε να γίνει ένα ισορροπημένο άτομο.
 
 
 
 
 


created by Internet Business Hellas